Hreflang, aynı içeriğin farklı dil ve bölge sürümleri arasındaki ilişkiyi arama motorlarına bildiren bir işaretleme sistemidir. Google, hreflang desteğini Aralık 2011'de duyurdu; o günden bu yana çok dilli sitelerin vazgeçilmez teknik bileşeni haline geldi. Sistemin temel mesajı basittir: "Bu sayfanın Türkçe sürümü şu adreste, İngilizce sürümü ise şu adreste."
Sorun şuradan doğar: aynı içeriğin tr, en ve de sürümleri ayrı adreslerde yaşadığında, arama motoru bunları birbirinin kopyası gibi değerlendirebilir. Böyle bir durumda Google hangi sürümü sıralayacağına kendisi karar verir; Türkiye'deki bir kullanıcının aramasında Almanca sayfanın çıkması gibi istenmeyen sonuçlar doğabilir. Hreflang, bu kararı sizin elinize verir.
Çok dilli veya çok bölgeli hedefleyen her site için hreflang artık olmazsa olmazdır; uluslararası trafiğin doğru sayfalara akmasını sağlar. Arama motoru optimizasyonunun genel çerçevesi için SEO Nedir? yazımıza göz atabilirsiniz; bu rehberde hreflang'in kurulumunu ve inceliklerini ele alacağız.
Hreflang Nasıl Çalışır?
Hreflang, sayfanın head bölümünde yer alan link etiketiyle uygulanır: rel="alternate" değeri, hreflang özniteliğiyle dil kodunu, href alanıyla da o dildeki sayfanın adresini taşır. İşin püf noktası karşılıklılıktır: Türkçe sayfa İngilizce sürümü işaret ederken, İngilizce sayfa da Türkçe sürümü işaret etmelidir. Bu çift yönlü doğrulamaya return tags denir; tek yönlü işaretlemeler Google tarafından geçersiz sayılır.
Bir de x-default kavramı vardır: kullanıcının diline uyan bir sürüm bulunamadığında gösterilecek varsayılan sayfayı işaret eder. Dil seçici bir açılış sayfanız varsa, x-default değeri o sayfayı göstermelidir. Böylece hiçbir kullanıcı, uyumsuz dil sürümüne düşürülmemiş olur.
Somut bir senaryo üzerinden gidelim: sitenizin Türkçe ve İngilizce sürümleri var, ancak İspanyolca sürümü yok. İspanya'dan arama yapan bir kullanıcı için x-default değeri dil seçici sayfanızı işaret eder ve kullanıcı oradan kendisine en uygun dili seçer. x-default olmadan Google, iki sürümden birini keyfi biçimde göstermek zorunda kalır.
İşaretlenen adreslerin mutlak (tam URL) olması ve güvenli protokolü içermesi gerekir; göreli adresler bu bağlamda çalışmaz. Geçiş sırasında hreflang adreslerinin güncellenmesi konusunu HTTPS ve SSL Sertifikası SEO'yu Nasıl Etkiler? yazımızda ele almıştık; her protokol değişikliğinde bu etiketleri yeniden kontrol edin.
Kurulumunuzun Google tarafından doğru okunduğunu Search Console'un URL Denetleme aracıyla doğrulayabilirsiniz: hreflang kümeleri, denetlenen sayfanın alternatifleri olarak burada listelenir. Kümeyi göremiyorsanız ya etiketler hatalıdır ya da return tag eksiktir; sorun çoğu zaman ikincisidir.
Dil ve Bölge Kodları Nasıl Kullanılır?
Hreflang değerleri, dil için ISO 639-1, bölge için ise ISO 3166-1 Alpha-2 kodlarını kullanır. En sık kullanılan biçimler şöyledir:
| Kod | Anlamı | Kullanım Örneği |
|---|---|---|
| tr | Türkçe (tüm bölgeler) | Dil bazlı hedefleme |
| tr-TR | Türkiye Türkçesi | Bölge bazlı hedefleme |
| en-US | ABD İngilizcesi | Ülkeye özel fiyat ve içerik |
| en-GB | İngiltere İngilizcesi | Bölgesel varyasyon |
| x-default | Varsayılan sürüm | Dil seçici sayfası |
Kod seçerken şu kuralı aklınızda tutun: yalnızca dil kodu kullanmak, o dili konuşan tüm bölgeleri kapsar; dil ve bölge kodunu birlikte kullanmak ise yalnızca o ülkeyi hedefler. Ülkeye özel içerik (fiyat, stok, yasal metinler) sunmuyorsanız, yalnızca dil kodu genellikle yeterlidir.
Almanca konuşulan üç ülkeyi düşünün: Almanya, Avusturya ve İsviçre. Aynı Almanca içeriği üç ülkede de göstermek istiyorsanız yalnızca de kodunu kullanmanız yeterlidir; ancak her ülkeye özel fiyat ve teslimat bilgisi sunuyorsanız de-DE, de-AT ve de-CH sürümlerini ayrı ayrı işaretlemeniz gerekir. Kod seçimi, iş modelinizin bir yansımasıdır.
Hreflang Nasıl Eklenir?
Hreflang'i üç farklı yöntemle kurabilirsiniz; site ölçeğinize ve altyapınıza göre en uygununu seçin. Yöntemlerin hepsi aynı sinyali iletir; fark, yönetim kolaylığındadır.
Pratik önerimiz şudur: site küçükse head etiketleri, büyükse sitemap yöntemi tercih edin. İki yöntemi aynı anda kullanmak da mümkündür; ancak tutarlılık için tek bir yöntemi sitenin tamamına yaymak, bakımı belirgin biçimde kolaylaştırır.
HTML head etiketiyle
Her sayfanın head bölümüne, o sayfanın tüm dil sürümlerini listeleyen link etiketleri eklenir. Küçük sitelerde uygulaması basittir; ancak her yeni dil sürümünde tüm sayfalardaki etiketlerin güncellenmesi gerekir. WordPress gibi sistemlerde bu işi otomatikleştiren çok dilli eklentiler mevcuttur.
WordPress'te WPML ve Polylang gibi eklentiler, her yazının dil sürümlerini otomatik eşleştirir ve hreflang etiketlerini kendiliğinden üretir. Bu eklentileri kullanırken bile yayın sonrası Search Console kontrolünü atlamayın; eklenti güncellemeleri nadiren de olsa etiket üretimini bozabilir.
XML sitemap üzerinden
Büyük sitelerde hreflang bilgisi, site haritası içinde tanımlanır; her adres, dil sürümleriyle birlikte tek bir girişte listelenir. Bu yöntem, head etiketlerine göre çok daha kolay ölçeklenir. Site haritasının hazırlanmasını XML Sitemap Nedir? yazımızda anlattık; hreflang girişleri bu yapının üzerine eklenir.
Uygulamada her adres girişi, o sayfanın tüm dil sürümlerini içeren bir alternatifler listesiyle birlikte tanımlanır. Tek bir girişte sekiz ayrı dil sürümü bildirilebilir; böylece site genelindeki tüm hreflang bilgisi merkezi bir dosyada toplanır ve yönetimi sayfa bazlı düzenlemeden çok daha pratiktir.
HTTP başlığıyla
PDF gibi HTML olmayan dosyalar için hreflang bilgisi, sunucunun döndürdüğü HTTP başlıkları içinde taşınabilir. Nadir kullanılan bu yöntem, doküman kütüphaneleri ve indirilebilir dosya arşivleri için pratik bir çözümdür.
Hangi yöntemi seçerseniz seçin, kurulumdan sonra en az bir sayfayı elle inceleyin: kümeyi oluşturan tüm dil sürümleri birbirini işaret ediyor mu, adresler mutlak mı, kodlar doğru mu? Bu üç kontrol, ilk kurulum hatalarının neredeyse tamamını yakalar.
Hreflang'de Sık Yapılan Hatalar
Kurulumu basit görünse de hreflang hataları oldukça yaygındır; en sık karşılaştıklarımız şunlardır:
- Return tag eksikliği: Tek yönlü işaretleme, Google'ın hreflang kümesini tamamen yok saymasına yol açar.
- Yanlış kod kullanımı: Ülke kodu yerine dil kodu yazmak (en yerine us gibi) hedeflemeyi bozar.
- Göreli adresler: hreflang alanında /en/ gibi kısa adresler kullanmak, sinyalin okunamamasına neden olur.
- Canonical ile çelişki: hreflang bir adresi, canonical başka bir adresi işaret ederse sinyaller çelişir.
- Yalnızca ana sayfada kurulum: Hreflang site genelinde, her sayfa düzeyinde uygulanmalıdır.
- Kodları karıştırmak: tr-TR yerine TR-tr gibi yazımlar, doğrulayıcıda anında hata verir.
Canonical ile hreflang'in uyumu özellikle önemlidir: her dil sürümü, kendi kendini işaret eden canonical değeri taşımalı ve iki sistem birbirinin yerine geçmemelidir. Doğru canonical kullanımını Canonical Etiketi Nedir? yazımızda ayrıntılı ele aldık.
Hatalı bir hreflang yapısının tipik belirtisi, arama sonuçlarında yanlış dildeki sayfanın görünmesidir. Bu belirtiyi kendiniz test etmek isterseniz farklı ülke konumlarıyla arama yapabilir ya da Google'ın dil ayarlarını değiştirerek sonuçları karşılaştırabilirsiniz.
Ayrıca ücretsiz hreflang kontrol araçları, tek bir URL'nin kümesini görselleştirerek hataları hızlıca gösterir; toplu denetim içinse Screaming Frog'un hreflang raporu iş görür. Kurulumu tamamladıktan sonra bu araçlardan biriyle son bir doğrulama yapmayı rutininize ekleyin.
Hreflang'in SEO'ya Etkisi
Hreflang doğrudan bir sıralama sinyali değildir; kimse hreflang ekledi diye sıralama yükseltmez. Ancak sağladığı iki dolaylı kazanç, doğrudan sinyallerden daha değerlidir: kullanıcı her zaman kendi dilindeki sürümü görür ve dil sürümleri arasındaki yinelenen içerik karışıklığı ortadan kalkar.
Doğru kurulmuş bir hreflang yapısında her dil sürümü kendi pazarında yarışır; Türkçe sayfa Türkiye'de, İngilizce sayfa İngiltere'de sıralanır. Sinyaller sürümler arasında bölünmez, aksine her sürüm kendi bölgesinde güç biriktirir.
Sinyaller sürümler arasında bölünmez, aksine her sürüm kendi bölgesinde güç biriktirir. Bölgesel hedefleme yapan bir e-ticaret sitesi düşünün: İngiltere sayfaları pound cinsinden fiyat gösterirken Almanya sayfaları euro cinsinden gösteriyor. Hreflang doğru kurulduğunda her kullanıcı kendi para birimindeki sayfayı görür ve sepet tamamlama oranı buna bağlı olarak yükselir.
Hreflang kurulumu, teknik SEO denetimlerinin standart maddesidir; denetim kapsamını Teknik SEO Nedir? rehberimizde bulabilirsiniz.Çok dilli büyük sitelerde bir konu daha öne çıkar: her dil sürümü, tarama kaynaklarından pay ister. Sürüm sayısı arttıkça tarama bütçesinin yönetimi kritikleşir; bu konuyu Crawl Budget (Tarama Bütçesi) Nedir? yazımızda ele aldık.
Sıkça Sorulan Sorular
Hreflang ile canonical birlikte kullanılır mı?
Evet, birlikte kullanılır ve kullanılmalıdır; ancak her dil sürümü kendini işaret eden canonical taşımalıdır. İki sistemin farklı adresler göstermesi, sinyallerin birbirini iptal etmesine yol açar.
Evet, birlikte kullanılır ve kullanılmalıdır; ancak her dil sürümü kendini işaret eden canonical taşımalıdır. İki sistemin farklı adresler göstermesi, sinyallerin birbirini iptal etmesine yol açar. Aynı sayfada birden fazla canonical veya çelişkili değerler, hreflang kümesinin geçersiz sayılmasına neden olabilir.
Hreflang bir sıralama faktörü mü?
Doğrudan değildir. Hreflang, doğru dil sürümünün gösterilmesini sağlar; bunun getirdiği daha iyi kullanıcı deneyimi ve tıklama davranışı ise dolaylı yoldan sıralamayı destekler.
Doğrudan değildir. Hreflang, doğru dil sürümünün gösterilmesini sağlar; bunun getirdiği daha iyi kullanıcı deneyimi ve tıklama davranışı ise dolaylı yoldan sıralamayı destekler. Kullanıcı kendi dilinde bir sonuç gördüğünde tıklama olasılığı belirgin biçimde artar; bu da o sürümün bölgesel performansını besler.
x-default ne zaman kullanılır?
Dil seçici bir sayfanız varsa veya kullanıcının diline uyan sürüm yokken gösterilecek varsayılan bir adres belirlediyseniz kullanılır. Örneğin ülke seçim ekranı, x-default için ideal bir hedeftir.
Dil seçici bir sayfanız varsa veya kullanıcının diline uyan sürüm yokken gösterilecek varsayılan bir adres belirlediyseniz kullanılır. Örneğin ülke seçim ekranı, x-default için ideal bir hedeftir. x-default zorunlu değildir; ancak kapsanmayan diller için davranışı belirlemesi açısından önerilir.
Hreflang hatalarını nasıl bulurum?
Search Console'daki uluslararası hedefleme raporu, hreflang kümelerini ve hatalarını listeler; Screaming Frog gibi tarayıcılar da return tag eksiklerini raporlar. Hreflang, sayfa hızını etkilemez; asıl performans çalışmaları için Sayfa Hızı Optimizasyonu Nasıl Yapılır? yazımıza bakabilirsiniz.
Sonuç olarak hreflang, çok dilli ve çok bölgeli sitelerin vazgeçilmez teknik bileşenidir; doğru kurulduğunda her kullanıcıya kendi dilindeki sayfayı gösterir. Uluslararası SEO yapılandırmanız için SEO Eğitim ekibiyle iletişime geçebilirsiniz.
